यो कलर ब्लाइन्ड टेस्ट कसलाई चाहिन्छ?
लाइसेन्सका लागि ट्रायल दिन लागेकाहरूलाई यो खुब काम लाग्छ, किनभने त्यहाँ पनि यस्तै खालका प्लेट देखाइन्छन्। त्यसपछि पाइलट, सेना, प्रहरी वा इलेक्ट्रिसियनजस्ता रङ छुट्याउनुपर्ने पेसाको तयारी गर्नेहरू, र तिनीहरू जसलाई साथीले यो त हरियो होइन, खैरो हो भनेर जिस्काइरहन्छन्।
आमाबुबाले पनि साना केटाकेटीका लागि यसलाई चलाउन सक्छन्, किनभने बच्चाले रङको नाम गलत भन्दा त्यो नजान्नु हो कि नदेख्नु हो भन्ने छुट्याउन गाह्रो हुन्छ। अंक चिन्ने बच्चाले यो खेल्न सक्छ।
बाह्र प्लेटले रङ दृष्टि कसरी जाँच्छन्?
हरेक प्लेटमा अंक बनाउने थोप्ला र पृष्ठभूमिका थोप्ला उज्यालोमा उस्तै तर रङमा फरक छन्। रातो र हरियो राम्ररी छुट्याउने आँखाले अंक तुरुन्तै देख्छ, नछुट्याउने आँखाका लागि सबै थोप्ला एउटै भीड बन्छन् र अंक हराउँछ। हरेक प्लेटमा एउटा र्यान्डम अंक लुकेको हुन्छ, र तिमी तीन वटा अंक वा ‘मलाई केही देखिँदैन’ मध्ये एउटा रोज्छौ।
सही पढेका प्लेटको संख्या नै स्कोर हो। बाह्रमध्ये दस वा बढी पढ्नु सामान्य, सातदेखि नौ ग्रे जोन, र छ वा कम भए रातो-हरियो कमजोरीतर्फ इशारा।
प्लेटमा कस्ता कुरा देखिन्छन्?
प्लेटहरू हरेकपटक नयाँ बनाइन्छन्, इशिहारा शैलीमा। खेल्दा यस्ता अवस्था आउँछन्:
- पहिलो प्लेट गाढा रङको हुन्छ, जुन लगभग सबैले सजिलै पढ्छन्
- पछिका प्लेटमा सुन्तला र हरियो थोप्लाबीच 29 वा 57 जस्ता अंक लुकेका हुन्छन्
- हरेक प्लेटमा अंक हुने भएकाले ‘मलाई केही देखिँदैन’ रोज्दा त्यो प्लेट गलत गनिन्छ
- विकल्पका तीनै अंकमा उत्तिकै डिजिट हुन्छन्, त्यसैले लम्बाइ हेरेर अनुमान लगाउन मिल्दैन
नेपालमा लाइसेन्स र जागिरका लागि रङ दृष्टि किन महत्त्वपूर्ण छ?
यातायात व्यवस्था कार्यालयमा लाइसेन्सको ट्रायलअघि मेडिकल जाँचमा रङ पहिचान सोधिन्छ, र ट्राफिक बत्ती चिन्न नसक्ने हो कि भनेर यही खालका प्लेट देखाइन्छ। सेना, सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरी र वैमानिक सेवाको स्वास्थ्य परीक्षणमा पनि रङ दृष्टि अनिवार्य हुन्छ। त्यसैले भर्ना फारम भर्नुअघि आफैं एकपटक जाँच्न चाहनेहरू धेरै छन्।
बाँकीका लागि यो साथीबीचको खेल हो। कसैलाई अंक नै नदेखिएपछि पूरै ग्रुप त्यो प्लेटमा झुम्मिन्छ र बाल्यकालदेखि यो साथीलाई तरकारी चिन्न किन गाह्रो थियो भन्ने रहस्य खुल्छ। रङ होइन, गति जाँच्न मन छ भने रियाक्सन टाइम टेस्ट सँगै खेल्न सकिन्छ।
कलर ब्लाइन्ड टेस्टबारे सोधिने प्रश्न
यो टेस्ट लाइसेन्सको मेडिकल जाँचजस्तै हो?
ढाँचा उस्तै हो, दुवैमा इशिहारा शैलीका थोप्ले प्लेट देखाइन्छ। तर यातायात कार्यालयमा छापिएको किताब वा उनीहरूको स्क्रिन प्रयोग हुन्छ र डाक्टरले हेर्छन्। यहाँको रिजल्ट घरमा सबै प्लेट सजिलै पढ्यौ भने त्यहाँ पनि समस्या नहुने सम्भावना धेरै छ भन्ने अनुमान मात्र हो।
फोनको स्क्रिनमा रङ अन्धताको टेस्ट भरपर्दो हुन्छ?
पूर्ण रूपमा हुँदैन। हरेक स्क्रिनले रङ अलि फरक देखाउँछ, ब्लु लाइट फिल्टर र कम ब्राइटनेसले प्लेट झन् गाह्रो बनाउँछ। त्यसैले दिउँसो, नाइट मोड बन्द गरेर र ब्राइटनेस पूरा गरेर खेल। राम्रो अवस्थामा पनि धेरै प्लेट छुट्यो भने मात्र चिन्ता गर्ने कारण हुन्छ।
रातो-हरियो कमजोरीको सम्भावना आयो भने के गर्ने?
पहिले राम्रो उज्यालोमा अर्को डिभाइसमा फेरि खेल। फेरि पनि उस्तै आयो भने तिलगंगा वा नजिकको आँखा अस्पतालमा जाँच गराऊ, त्यहाँ केही मिनेटमा पक्का हुन्छ। रातो-हरियो कमजोरी भएका धेरै मान्छे सामान्य जीवन बिताउँछन्, केही पेसामा मात्र सीमा हुन्छ।
कलर ब्लाइन्डनेस केटाहरूलाई मात्र हुन्छ?
होइन, तर केटाहरूमा धेरै सामान्य छ। रातो-हरियो कमजोरी झन्डै बाह्रमध्ये एक पुरुषलाई र दुई सयमध्ये एक महिलालाई हुन्छ, किनभने यसको जिन एक्स क्रोमोजोममा हुन्छ। आमाबाट छोरामा सर्ने भएकाले मामा वा हजुरबुवालाई भएको छ भने आफूमा पनि जाँच्नु राम्रो।
रङ अन्धता उपचारले निको हुन्छ?
जन्मजात रातो-हरियो कमजोरीको उपचार अहिलेसम्म छैन, तर यो बढ्दै जाने रोग पनि होइन। विशेष रङका चस्माले केही मान्छेलाई रङ छुट्याउन सजिलो बनाउँछन्, तर सबैलाई काम गर्दैनन्। धेरैजसो मान्छे सानैदेखि यसमा अभ्यस्त हुन्छन् र उनीहरूलाई थाहै हुँदैन।
बाह्रमा कति प्लेट पढ्नु सामान्य हो?
सामान्य रङ दृष्टि भएका धेरैले बाह्रमध्ये एघार वा बाह्र पढ्छन्। एक-दुई प्लेट छुट्नु स्क्रिन वा हतारले पनि हुन सक्छ। सातदेखि नौ ग्रे जोन हो, जहाँ फेरि खेल्न सुझाइन्छ। छ वा कम लगातार आउनु चाहिँ आँखा डाक्टरलाई देखाउने सङ्केत हो।
हाम्रा अरू टेस्टहरू पनि हेर
- रियाक्सन टाइम टेस्टस्क्रिन हरियो हुने क्षणमै ट्याप गर। पाँच राउन्ड, तिम्रो औसत मिलिसेकेन्डमा। साथीहरूभन्दा छिटो छौ?
- टाइपिङ स्पिड टेस्ट30, 60 वा 120 सेकेन्ड एउटा छोटो टेक्स्ट टाइप गर। प्रतिमिनेट शब्द र शुद्धता पाऊ, अनि साथीहरूलाई च्यालेन्ज गर।
- IQ टेस्ट30 वटाको बैंकबाट तर्क, ढाँचा, अंक र शब्दका 20 वटा पजल। आफ्नो लजिक लेभल पाऊ र साथीहरूलाई च्यालेन्ज गर।
