Test ya upofu wa rangi inapima nini na ni ya nani?
Inapima uwezo wako wa kutofautisha nyekundu na kijani, aina ya kawaida zaidi ya upofu wa rangi, inayowaathiri takriban mwanaume mmoja kati ya 12 na mwanamke mmoja kati ya 200. Watu wengi wenye hali hii hawajui hadi wanapojaribu test kama hii, kwa sababu wamezoea kuona dunia hivyo tangu kuzaliwa.
Ni ya mtu yeyote mwenye hamu ya kujua, lakini hasa vijana wanaoomba kazi za udereva, uanajeshi, uhandisi wa umeme au ndege, ambapo kuona rangi ni hitaji. Pia ni ya wazazi wanaogundua mtoto anachanganya rangi za kalamu, na ya marafiki wanaotaka kumaliza ugomvi wa "hiyo ni rangi gani" kwa ushahidi.

Sahani za vidoti zinafanyaje kazi?
Kila sahani ina mamia ya vidoti vya ukubwa tofauti. Vidoti vinavyounda namba vina rangi moja, kwa mfano chungwa, na vidoti vya nyuma vina rangi nyingine, kwa mfano kijani. Macho ya kawaida yanatenganisha rangi hizo na kuona namba; macho yenye shida ya nyekundu-kijani yanaweza kuona rangi hizo kama moja, na namba inapotea.
Kwenye test hii, sahani 12 zinakuja moja baada ya nyingine. Kila sahani imeficha namba moja; unagusa namba unayoiona kati ya namba tatu, au "Sioni kitu" kama huioni. Mwishoni idadi ya sahani ulizosoma sahihi inakupa tokeo lako. Hakuna muda wa kuhesabiwa, lakini usitazame sahani kwa dakika; jibu la kwanza ndilo la kweli zaidi.
Ni aina gani za sahani zilizo kwenye test?
Sahani zinapanda kwa ugumu, kuanzia zile ambazo karibu kila mtu anazisoma hadi zile zinazopima tofauti ndogo za rangi. Utakutana na:
- Sahani ya kwanza yenye namba ya kahawia iliyokolea juu ya vidoti vya rangi ya krimu, ambayo karibu kila mtu anaisoma
- Namba ya chungwa ndani ya vidoti vya kijani, mtego wa kwanza kwa macho ya nyekundu-kijani
- Namba ya kijani ndani ya vidoti vya chungwa
- Namba ya chungwa ndani ya vidoti vya kijani-njano, rangi zikizidi kukaribiana
- Sahani za mwisho zenye namba ya kahawia isiyokolea ndani ya kijani hafifu cha mzeituni, ambazo ndizo ngumu zaidi
Nifanye nini nikikosa sahani nyingi?
Kwanza, rudia kwenye mwanga mzuri wa mchana, zima night mode na blue light filter, na pandisha mwangaza wa skrini. Simu nyingi za bei nafuu zina skrini zinazobadilisha rangi kidogo. Ukikosa sahani nne au zaidi mara ya pili pia, mtembelee daktari wa macho au duka la miwani lenye test ya Ishihara halisi. Upofu wa rangi hauzuii maisha ya kawaida, lakini ni vizuri kujua kabla ya kuomba leseni ya udereva wa daraja la juu au kazi ya jeshi.
Kwa nini test ya upofu wa rangi inafanywa sana kwenye group za marafiki hapa?
Kwa sababu ugomvi wa rangi ni wa kila siku: jezi ya Yanga ni njano au ni kijani-njano, nguo ya harusi ni zambarau au bluu, na kuna rafiki mmoja kwenye kila group ambaye kila mara anasema rangi tofauti na wengine. Test hii inamaliza mjadala kwa dakika mbili. Watu wanashiriki matokeo kwenye group, na yule aliyepata Huenda Una Shida ya Nyekundu na Kijani anaambiwa "ndiyo maana ulinunua shati lile".
Pia inafanywa na wanafunzi wa form six wanaotaka kusoma uhandisi au udaktari, na vijana wanaoomba kazi za udereva wa mabasi na malori, kabla ya kufanya kipimo rasmi cha daktari. Ukitaka kupima upande mwingine wa macho na mikono, test ya kasi ya mwitikio inapima unavyoitikia skrini kwa milisekunde.
Maswali ya kawaida kuhusu test ya upofu wa rangi
Test ya upofu wa rangi ya mtandaoni ni ya kuaminika?
Ni ya kuaminika kama dalili ya kwanza, si kama utambuzi. Sahani zinafanya kazi kama za daktari, lakini skrini yako, mwangaza wa chumba na settings kama night mode vinabadilisha rangi. Mtu anayesoma sahani zote 12 kwenye mwanga mzuri karibu hakika anaona nyekundu na kijani kawaida. Mtu anayekosa nyingi anapaswa kuthibitisha kwa daktari wa macho.
Upofu wa rangi ni nini hasa?
Ni hali ambayo seli za rangi kwenye jicho hazitofautishi rangi fulani vizuri, mara nyingi nyekundu na kijani. Mtu haoni dunia kwa nyeusi na nyeupe; anaona rangi, lakini nyekundu, kijani, kahawia na chungwa zinafanana kwake. Ni ya kurithi kwa kawaida, inawaathiri wanaume zaidi, na haina tiba lakini haizuii maisha ya kawaida.
Nipate sahani ngapi ili nihesabiwe kuona rangi kawaida?
Ukisoma sahani 10, 11 au 12 kati ya 12, tokeo ni Huenda Unaona Rangi Kawaida. Sahani 7 hadi 9 ni Sahani Chache Zilikuwa Ngumu, mara nyingi kwa sababu ya skrini au mwanga. Chini ya 7 ni Huenda Una Shida ya Nyekundu na Kijani, na hapo inafaa kurudia kwenye mwanga mzuri kabla ya kuhitimisha chochote.
Kwa nini naona namba tofauti na rafiki yangu kwenye sahani ileile?
Kila sahani inaficha namba moja tu, na unachagua kati ya namba tatu au "Sioni kitu". Mkiona namba tofauti kwenye sahani ileile, mara nyingi ni skrini, mwangaza au night mode, au mmoja wenu ana tofauti ndogo ya kuona nyekundu na kijani. Jaribuni kwenye simu moja yenye mwangaza mzuri.
Test ya upofu wa rangi inafaa kwa watoto?
Ndiyo, kuanzia watoto wanaojua kusoma namba, takriban miaka 6 kwenda juu. Ni njia rahisi ya mzazi kugundua mapema kama mtoto anachanganya rangi, jambo linaloweza kuathiri kazi za darasani zenye rangi. Ukiona mtoto anakosa sahani nyingi, mpeleke kwa daktari wa macho; shule inaweza kusaidia zaidi ikijua mapema.
Je, upofu wa rangi unanizuia kupata leseni ya udereva Tanzania au Kenya?
Kwa leseni ya kawaida ya gari, kwa kawaida hapana, lakini mtu anayeshindwa kutofautisha taa nyekundu na kijani anaweza kuulizwa maswali ya ziada kwenye kipimo cha macho. Kwa udereva wa mabasi ya abiria, malori ya daraja la juu, ndege na baadhi ya kazi za jeshi na polisi, kuona rangi ni hitaji. Test hii inakupa dalili tu; mamlaka inatumia kipimo chake.
Gundua test zetu nyingine
- Test ya Kasi ya MwitikioGusa papo hapo skrini inapogeuka kijani. Raundi tano, wastani wako kwa milisekunde. Una kasi kuliko marafiki zako?
- Test ya Kasi ya KuchapaChapa maandishi mafupi kwa sekunde 30, 60 au 120. Pata maneno yako kwa dakika na usahihi wako, kisha uwape challenge marafiki zako.
- Test ya IQMafumbo 20 ya mantiki, mifumo, namba na maneno kutoka kwenye benki ya 30. Pata kiwango chako cha mantiki na uwape challenge marafiki zako.